1 Αυγούστου 2013

Η αποικία του Ακρωτηρίου και η μεγάλη πορεία των Μπόερς.




Η Αποικία του Ακρωτηρίου ιδρύθηκε από την Ολλανδική Εταιρία Ανατολικών Ινδιών το 1652. Η στρατηγική της θέση όμως, μεταξύ Ατλαντικού και Ινδικού Ωκεανού την μετέτρεψε σύντομα σε μήλον της Έριδος μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και του Βασιλείου των Κάτω Χωρών. Κατελήφθη για πρώτη φορά από τους Βρετανούς το 1795, ενώ η Ολλανδία είχε μετατραπεί σε δορυφόρο της Γαλλίας κατά την διάρκεια των Γαλλικών Επαναστατικών Πολέμων. Επεστράφη το 1802, προσωρινά όμως, καθώς το 1814 αποτέλεσε οριστικά κτήση του βρετανικού στέμματος με την Αγγλοολλανδική Συνθήκη του ίδιου έτους.

Οι αγγλικές κτήσεις περιορίζονταν αρχικά στην δυτική Νότια Αφρική,με πρωτεύουσα το Κέιπ Τάουν. Η συνύπαρξη των Βρετανών όμως με τους πλειοψηφούντες Ολλανδούς και άλλους Ευρωπαίους αποίκους υπήρξε εξ'αρχής προβληματική.

Η επιβολή της αγγλικής γλώσσας και κουλτούρας, έθιξε ιδιαίτερα τους υπερήφανους προτεστάντες αποίκους. Συγχρόνως οι Βρετανοί ανέτρεψαν πλήρως το κοινωνικό και πολιτειακό κατεστημένο της περιοχής, στερώντας από τους Ολλανδούς την προνομιακή θέση την οποία ως τότε κατείχαν. Η σταδιακή χειραφέτηση των ιθαγενών και η οριστική κατάργηση της δουλείας σε όλη την Βρετανική Αυτοκρατορία το 1833, καθώς και η συνεχής εισροή μεταναστών από τις βρετανικές νήσους από το 1820 και οι συνακόλουθες τριβές με τους πρώτους αποίκους για την κατοχή της γης, αποτέλεσαν το οριστικό χτύπημα για πολλούς από τους Αφρικάνερ (ολλανδόφωνοι άποικοι).

Οι άποικοι οι οποίοι αποφάσισαν να μεταναστεύσουν από την Αποικία του Ακρωτηρίου στην αφρικανική ενδοχώρα και μακρυά από την βρετανική κυριαρχία, ανήλθαν περίπου σε 12.000. Κινούμενοι ανατολικά και βορειοανατολικά και ερχόμενοι σε συνεχείς συγκρούσεις με τοπικές αφρικανικές φυλές,οι σκληροτράχηλοι Voortrekkers (από το Die Groot Trek = Η Μεγάλη Πορεία), εγκαταστάθηκαν κατά τις δεκαετίες του 1830-40 αρχικά στην περιοχή του Νατάλ (Δημοκρατία της Νατάλια), το οποίο κατέκτησαν έπειτα από σφοδρές συγκρούσεις με τους γειτονικούς Ζουλού. Η προσάρτηση όμως του Νατάλ από τους Βρετανούς το 1843, τους ανάγκασε να μεταναστεύσουν ακόμη πιο βόρεια, όπου ήδη άλλοι Μπόερς (αγρότης στα Ολλανδικά και Αφρικάνερ) είχαν δημιουργήσει τις πρώτες τους κοινότητες. Σταδιακά σχηματίστηκαν δύο ανεξάρτητα κράτη με συχνές διενέξεις μεταξύ τους, το Ελεύθερο Κράτος της Οράγγης το 1854 και η Νοτιοαφρικάνικη Δημοκρατία το 1856.

Η βρετανική διοίκηση της Αποικίας,αρχικά φάνηκε θετική στην μετανάστευση των Μπόερς και τον σχηματισμό των κρατών τους,θεωρώντας πως θα εξερευνούσαν και θα κατακτούσαν ανέξοδα για αυτήν της ενδοχώρα της Νότιας Αφρικής.Οι Βρετανοί αναγνώρισαν μάλιστα την ανεξαρτησία του Ελεύθερου Κράτους της Οράγγης και του Τράνσβααλ(Νοτιοαφρικάνικη Δημοκρατία) με ξεχωριστές συνθήκες,το 1854 και 1852 αντίστοιχα.

Η συνεχής επέκταση όμως της Αποικίας του Ακρωτηρίου, σε συνδυασμό με την ανακάλυψη τεραστίων κοιτασμάτων πολύτιμων μετάλλων και λίθων στην νοτιοαφρικάνικη ενδοχώρα,αλλά και τον μεγάλο αποικιακό ανταγωνισμό με τις άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και κυρίως την Γερμανική Αυτοκρατορία,οδήγησαν στην μεταστροφή της βρετανικής πολιτικής και την σκλήρυνση της στάσης της.Λαμβάνοντας ως αφορμή τις συνεχείς επιδρομές των Ζουλού στο έδαφος του Τράνσβααλ,αλλά και εκμεταλλευόμενοι την κακή οικονομική κατάσταση της χώρας,προσάρτησαν τη Νοτιοαφρικάνικη Δημοκρατία το 1877, εγκαθιστώντας μάλιστα φρουρές στις σημαντικότερες πόλεις.

Οι Μπόερς αν και αγανακτισμένοι με την πραξικοπηματική ενέργεια της βρετανικής κυβέρνησης, αδυνατούσαν να αντιδράσουν όσο συνεχίζονταν οι συγκρούσεις με τους Ζουλού. Η οριστική όμως συντριβή και καθυπόταξη του αφρικανικού αυτού έθνους από τους Βρετανούς, κατά τον μεγάλο πόλεμο του 1879, απήλλαξε τους Μπόερς από την μόνιμη απειλή στα ανατολικά τους. Στις 16 Δεκεμβρίου του 1880 εξεγέρθηκαν εναντίον της βρετανικής κατοχής,σηματοδοτώντας την έναρξη του Πρώτου Πολέμου των Μπόερς.